Fot. Aleksandra Michalska-Szwagierczak

Neologizm terapiobus, który pojawił się w Obserwatorium Językowym UW jesienią 2024 r. o znaczeniu ‘specjalny autobus, w którym można otrzymać bezpłatną pomoc psychologiczną’ może wskazywać na wzrastające w społeczeństwie zagrożenia i problemy związane z psychiką ludzką, i co się z tym wiąże, potrzebę interwencji. Jest też świetną formą profilaktyki, każdy zainteresowany może w takim terapiobusie przysiąść i porozmawiać o swoim zdrowiu psychicznym.

Na gruncie polszczyzny wyraz terapiobus jest wyrazem złożonym, a ściślej rzecz ujmując, jest złożeniem, czyli takim wyrazem, w którym dwie podstawy słowotwórcze – terapia i bus – połączono za pomocą wrostka -o- (złożenia mogą mieć też inne wrostki: -i-, np.zawalidroga lub-y-, np.włóczykij).

Wróćmy do różnych rodzajów autobusów specjalnego przeznaczenia odnotowanych jak dotąd w Obserwatorium Językowym UW. Klasycznym przykładem autobusu specjalnego przeznaczenia jest mammobus – autobus przystosowany do wykonywania badań mammograficznych. Rozszerzeniem jego formuły jest cytomammobus 'specjalny autobus przystosowany do wykonywania badań cytologicznych i mammograficznych’. Podczas niedawnej pandemii pojawiły się koronabusy, w których można było wykonać test na obecność koronawirusa. Równocześnie z nimi w szczepionkobusach (zwanych także szczepieniobusami) można było zaszczepić się przeciwko koronawirusowi SARS-CoV-2. Z kolei krwiobusy są wyposażone w laboratorium do pobierania krwi, a dentobusy w gabinet stomatologiczny. Specjalnym autobusem przystosowanym do wykonywania badań słuchu (używanym zwłaszcza w ramach kampanii społecznej Narodowy Test Słuchu) jest słuchobus.

Odrębną, równie liczną jak specjalistyczne autobusy związane ze zdrowiem i medycyną, stanowią autobusy używane przez polityków podczas różnych kampanii wyborczych. Wymieńmy kilka najsłynniejszych: dudabus ‘autobus, którym Andrzej Duda podróżował w celach promocyjnych podczas swojej kampanii prezydenckiej’, szydłobus ‘autobus, którym kandydatka na urząd premiera Beata Szydło podróżowała w celach promocyjnych podczas swojej kampanii wyborczej’, tuskobus ‘autobus, którym Donald Tusk podróżował po Polsce jako szef partii Platforma Obywatelska i premier’, bronkobus ’autobus, którym Bronisław Komorowski podróżował w celach promocyjnych podczas swojej kampanii prezydenckiej’.

W Obserwatorium Językowym UW znajdziecie jeszcze inne przykłady autobusów specjalnego przeznaczenia, łącznie jest ich ponad 30, a wśród nich takie „modele” jak: ciepłobus, kolędobus, naukobus, smogobus, darmobus, parkobus i żartobliwy żarciobus (inaczej: jadłobus).

W kolejnym odcinku (ze względu na długi weekend majowy, kolejny odcinek - 6 maja 2025):

PLENERÓWKA